Podejrzewasz spektrum autyzmu u swojego dziecka — albo u siebie — i nie wiesz, jak ugryźć temat? W tym artykule rozkładamy całą drogę na etapy: z ilu spotkań składa się diagnoza, ile trwa każde z nich, ile to kosztuje i co warto przygotować, zanim w ogóle zadzwonisz do rejestracji.
Krótka odpowiedź
Diagnoza w kierunku spektrum autyzmu z użyciem ADOS-2 to zwykle 2–3 wizyty: konsultacja wstępna z wywiadem (ok. 50 minut), badanie ADOS-2 (ok. 40–60 minut) i spotkanie z omówieniem wyników. W naszej poradni całość kosztuje ok. 700 zł (konsultacja 150 zł + badanie 550 zł), a wizyty zwykle udaje się rozłożyć na kilka tygodni. Jak szybko uda się zacząć, zależy od dostępnych terminów — o aktualne najlepiej zapytać w rejestracji: 516 611 119.
Poniżej każdy etap po kolei.
Etap 1. Zanim zadzwonisz — zbierz obserwacje
Diagnoza zaczyna się wcześniej, niż myślisz: od tego, co zauważasz na co dzień. Zamiast ogólnego „coś jest nie tak" diagnostce najbardziej pomogą konkrety, dlatego warto przez tydzień–dwa notować sytuacje: jak dziecko reaguje na swoje imię, jak bawi się z innymi dziećmi, co dzieje się przy zmianie planów.
Przygotuj też to, co już masz:
- książeczkę zdrowia dziecka,
- dokumentację z dotychczasowych konsultacji (logopeda, neurolog, psychiatra, psycholog),
- obserwacje lub opinie ze żłobka, przedszkola albo szkoły,
- u dorosłych: własne notatki o trudnościach — obecnych i z dzieciństwa.
Jedna rzecz, której nie warto robić, to czekać, „aż z tego wyrośnie". ADOS-2 stosuje się już od 12. miesiąca życia — a im wcześniej wiadomo, co się dzieje, tym wcześniej można dobrać odpowiednie wsparcie.
Etap 2. Konsultacja wstępna — ok. 50 minut
Pierwsze spotkanie (150 zł) to rozmowa z rodzicem lub dorosłym pacjentem. Psycholog przeprowadza wywiad: pyta o rozwój od niemowlęctwa, o to, co Was zaniepokoiło, jak wygląda codzienne funkcjonowanie w domu i poza nim.
Na tej podstawie ustala plan: dobiera moduł ADOS-2 (wersję badania dopasowaną do wieku i poziomu rozwoju mowy) albo — jeśli ADOS-2 nie będzie trafnym narzędziem — proponuje inną ścieżkę. Protokołem ADOS-2 nie bada się osób z dodatkowymi niepełnosprawnościami dotyczącymi wzroku, słuchu lub motoryki; w takich sytuacjach psycholog proponuje inne metody, np. niewerbalny test Leiter-3.
Etap 3. Badanie ADOS-2 — ok. 40–60 minut
Właściwe badanie (550 zł) to jedno spotkanie. Dla małego dziecka wygląda jak zabawa przy stoliku, dla nastolatka i dorosłego — jak rozmowa połączona z krótkimi zadaniami. Tempo wyznacza osoba badana, nie zegarek, dlatego podany czas jest orientacyjny.
Jak dokładnie wygląda samo badanie, jak przygotować dziecko i czego się spodziewać — opisaliśmy krok po kroku w osobnym artykule: Jak wygląda badanie ADOS-2 krok po kroku. Tu wystarczy jedno: dziecko nie musi niczego „umieć" ani ćwiczyć, a badanie nie jest egzaminem, który można oblać.
Etap 4. Omówienie wyników i pisemna informacja
Po badaniu diagnostka koduje obserwacje według ustandaryzowanego protokołu i zaprasza na spotkanie podsumowujące — bez dziecka, z czasem na pytania. Otrzymujesz pisemną informację o wynikach badania wraz z zaleceniami: jakie wsparcie i jaka terapia mają sens w Waszej sytuacji.
Ważna informacja formalna: od 2021 r. poradnia nie jest placówką oświatową — nie wydajemy opinii psychologiczno-pedagogicznych dla szkół. Wydajemy natomiast informacje o wynikach badań, opinie o funkcjonowaniu (m.in. na potrzeby Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności) oraz zaświadczenia.
Ile to wszystko trwa od pierwszego telefonu?
Sama praca diagnostyczna to — jak wyżej — 2–3 spotkania. O łącznym czasie decyduje więc głównie dostępność terminów. W placówkach finansowanych przez NFZ oczekiwanie na diagnozę w kierunku spektrum liczy się zwykle w miesiącach; prywatnie jest zazwyczaj znacznie krócej. Aktualny czas oczekiwania w naszej poradni najlepiej sprawdzić jednym telefonem do rejestracji.
Dla rodzin dojeżdżających z daleka (przyjmujemy pacjentów m.in. z Olsztyna, Mrągowa, Nidzicy i Pisza — ok. 60–90 minut drogi) rejestracja pomaga ułożyć terminy wizyt tak, żeby dojazdów było jak najmniej. Gabinety pracują pn–pt 9:00–20:00, więc da się przyjechać po pracy i szkole.
Diagnoza psychologiczna a rozpoznanie lekarskie
Warto rozumieć, co dostajesz na końcu. Wynik badania ADOS-2 z pisemną informacją to rzetelny, obiektywny element diagnozy — ale formalne rozpoznanie kliniczne (medyczne) stawia lekarz, najczęściej psychiatra, a o orzeczeniu o niepełnosprawności decyduje Zespół Orzekania na podstawie całości dokumentacji. Nasza dokumentacja jest w obu tych procesach istotnym wsparciem i zwykle znacznie je ułatwia.
Od jakiego wieku — i czy dorośli też?
ADOS-2 ma moduły dla dzieci od 12. miesiąca życia, młodzieży i dorosłych — zarówno dla osób niemówiących, jak i świetnie posługujących się mową. Badamy także dorosłych, w tym dorosłe kobiety, u których cechy spektrum często przez lata pozostają niezauważone. Proces wygląda tak samo: konsultacja, badanie, omówienie.
Szczegóły organizacyjne, aktualne ceny i informacje o naszej certyfikowanej diagnostce znajdziesz na stronie diagnozy autyzmu ADOS-2.
Chcesz zapytać o termin diagnozy?
Zadzwoń — porozmawiamy o Waszej sytuacji i wspólnie ustalimy plan. Rejestracja telefoniczna pn–sob, oddzwaniamy na każde nieodebrane połączenie.